Poniższy tekst był opublikowany w biuletynie internetowym Inside Out Online towarzystwa stomijnego Winnipeg Ostomy Association.

Artykuły

Zdrowe zwyczaje żywieniowe przy stomii

(Inside Out September/October 2000)

Życie z ileostomią: Rodzaj wyłonionej stomii decyduje o niektórych zaleceniach dietetycznych. Przy ileostomi nie ma jelita grubego; dlatego woda i składniki mineralne, które normalnie są wchłaniane przez jelito grube, teraz są tracone (wydalane). Składniki te muszą zostać zastąpione, aby zapobiec odwodnieniu. Nabiera to znaczenia szczególnie przy upalnej pogodzie i wysiłku fizycznym. Jeśli lekarz nie wprowadzi ograniczeń, należy codziennie spożywać pokarmy bogate w sód i potas. Można rozważyć picie któregoś z napojów dla sportowców, które są obecnie dość popularne, a które zawierają te podstawowe składniki mineralne.

Pamiętaj, że stomia ma mniejszą średnicę niż jelito grube. Dla osób z ileostomią nie stanowi to zwykle problemu, ponieważ wydalana treść jest zwykle płynna. Jednak gdy pokarm nie zostanie dobrze rozdrobniony, może pojawić się blokada spowodowana dużymi kawałkami jedzenia. Dlatego stara zasada, aby dokładnie żuć pokarm, nabiera rzeczywiście znaczenia. Dodatkowo, ponieważ niektóre pokarmy bogate w błonnik i tkankę łączną mogą przechodzić przez jelita względnie niezmienione, powinny być spożywane z umiarem lub wcale. Pokarmy bardzo bogate w błonnik to: kukurydza, kapusta, twarde mięso, groszek, fasola, pędy bambusa, miąższ pomarańczowy, orzechy kokosowe, surowe ananasy, inne surowe owoce, popcorn, surowy seler, marchewka i rzodkwie, skórki i pestki owoców i warzyw.

Nawet jeśli zachowa się równowagę płynów i składników mineralnych, poważną niedogodnością może być duża ilość wydalanej treści. Niektóre pokarmy powodują wzrost płynów, inne zmniejszenie. Pokarmy, które powodują zwiększenie wydalanej treści to: fasole, brokuły, szpinak, kompot z suszonych śliwek, surowe owoce, soki, lukrecja, czerwone wino, wołowina i pokarmy mocno przyprawione. Pokarmy, które powodują zmniejszenie ilości wydalanej treści to: banany, przegotowane mleko, ryż i masło orzechowe.

Pamiętaj, że ilość wydalanej treści nie zmniejszy się przez ograniczenie przyjmowanych płynów - po prostu się odwodnisz. Pomocne, zwłaszcza na początku, może być prowadzenie dziennika przyjmowanych pokarmów wraz z notatkami o problemach, które się pojawiają.

Życie z kolostomią: W przypadku osób z kolostomią w pierwszej części jelita grubego lub części wstępującej zalecenia co do jedzenia i picia są bardzo podobne to tych dla osób z ileostomią. Im miejsce kolostomii znajduje się bliżej odbytnicy, tym mniej można się spodziewać komplikacji. Osoby z kolostomią w środkowej części jelita (na poprzecznicy lub w górnej części okrężnicy zstępującej) będą potrzebowali pewnych indywidualnych eksperymentów z dietą, ale stolce powinny być miękkie i uformowane. W przypadku kolostomii występują mniejsze tendencje do niedrożności, chociaż dieta bogata w błonnik może powodować zwiększenie ilości stolca.

Zaparcie to zmniejszona zdolność łatwego wypróżnienia. Osoby z kolostomią powinny zapewnić sobie przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów i pokarmów, które zawierają umiarkowaną ilość błonnika. Dotyczy to pieczywa pełnoziarnistego, kasz, delikatnych owoców i warzyw.

Życie z urostomią: W większości przypadków osoby z urostomią mogą się cieszyć całkowicie normalną dietą. Sok żurawinowy, jogurt, maślanka pomagają zwalczyć zapachy moczu. Szparagi wywołują silny zapach w moczu.

Problemy zapachu i gazów: Jedna z największych obaw osób ze stomią to to, że będzie można poczuć nieprzyjemne zapachy. Jeśli zapachy stanowią problem, pomóc może ograniczenie pokarmów, które produkują gazy lub szczególnie silne zapachy. Pokarmy, które mogą powodować kłopoty to: kapusta, warzywa kapustne, brokuły, cebula, kukurydza, napoje gazowane, desery jajeczne, bezy. Niektóre zwyczaje, takie jak żucie gumy lub picie przez słomkę, powodują połykanie powietrza, co zwiększa ilość gazów. Z drugiej strony, u niektórych ludzi jogurt i sok żurawinowy pomagają zredukować zapachy. Są także tabletki (dostępne w aptekach lub sklepach ze sprzętem stomijnym), które można przyjmować w celu zmniejszenia gazów i zapachu.

Ciesz się i relaksuj: Ale nie za bardzo. Po dokonaniu powyższych korekt, większość osób ze stomią dochodzi do tego, że może cieszyć się jedzeniem bez specjalnie wielu problemów. Należy jednak uważać, aby nie przybrać zbytnio na wadze, ponieważ nadwaga może czasem powodować problemy z dopasowaniem worków. Jeśli masz problemy z przybieraniem na wadze, rozważ czy nie warto poprosić swojego lekarza o polecenie dietetyka, który mógłby udzielić konsultacji na temat żywienia.

Oprócz tego, że spożywanie pokarmów jest niezbędne do życia i dla zdrowia, dostarcza ono także wielu przyjemnych doznań emocjonalnych i społecznych. Stosując powyższe wskazówki człowiek ze stomią może nadal cieszyć się tymi przeżyciami.

Źródło: Via Metro Maryland & Regina Ostomy News, 9/99, via Inside Out On-line September/October 2000

• Pielęgnacja
• Problemy
• Irygacje
• Forum
• Chat
• Poradnie
• Artykuły