Poniższy tekst był opublikowany w biuletynie internetowym Inside Out Online towarzystwa stomijnego Winnipeg Ostomy Association.

Artykuły

Starzenie się wewnętrznego zbiornika: Co się z nim dzieje z wiekiem?

James M. Church, MD, Staff Colorectal Surgeon, Cleveland Clinic, Pouch-O-Gram, Fall 1999

(Inside Out September/October 2000)

Minęło 20 lat odkąd po raz pierwszy wprowadzono wewnętrzny zbiornik ileoanalny do zestawu możliwości chirurgicznego leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (colitis ulcerosa) i polipowatości rodzinnej. Przez te dwadzieścia lat tysiące pacjentów na całym świecie przeszło operację wytworzenia zbiornika wewnętrznego i dzięki temu uniknęło stałej ileostomii. Pozostaje jednak pytanie, co się będzie działo ze zbiornikiem, gdy pacjentowi, a zarazem jego lub jej zbiornikowi, będzie przybywać lat. Ponieważ operacja ta jest wykonywana od niedawna, niewielu pacjentów ma swoje zbiorniki od dłuższego czasu. Ponieważ wchodzimy w rok 2000, warto zrobić przegląd tego, co wiemy o tym, co dzieje się z jelitem, z którego wykonano zbiornik, i pospekulować nieco o tym, czego nie wiemy.

Jelito cienkie i jelito grube bardzo się różnią, zarówno strukturą jak i funkcją. Jelito cienkie wchłania małe cząsteczki odżywcze z płynnego stolca, podczas gdy do jelita grubego należy wchłanianie wody i magazynowanie stolca aż do momentu wypróżnienia. Jelito cienkie jest długie i wąskie; Jelito grube jest krótkie i szerokie. Stolec przechodzi bardzo szybko przez jelito cienkie, pokonując jego długość 6 metrów w ciągu 2 lub 3 godzin. Przez jelito grube stolec przechodzi powoli, średnio 36 godzin zabiera mu przejście przez 2 metry jelita grubego. Te różnice w strukturze i funkcjach obijają się na różnej częstości występowania raka w jelicie cienkim i grubym. Rak jelita cienkiego występuje bardzo rzadko, ponieważ rakotwórcze związki chemiczne znajdujące się w stolcu nie mają możliwości wywołać żadnych zmian w komórkach pokrywających to jelito. Natomiast w okrężnicy i odbytnicy stolec znajduje się przez dłuższy czas i czynniki rakotwórcze mają dość czasu by wywrzeć na nie wpływ. Rak okrężnicy i odbytnicy znajduje się na trzecim miejscu wśród najczęściej występujących raków w Stanach Zjednoczonych.

Gdy wykonujemy zbiornik, zmieniamy strukturę i funkcję jelita cienkiego, tak aby pracowało jak jelito grube. Teraz magazynuje ono stolec i wchłania wodę. Nie dziwi zatem, że z czasem wewnętrzny zbiornik ileoanalny zaczyna przypominać jelito grube. Pod mikroskopem, wyściółka jelita grubego jest płaska. Jelito cienkie normalnie ma występy zwane kosmkami, które pomagają we wchłanianiu składników odżywczych. W jelicie grubym nie ma kosmków. Badacze zauważyli, że z biegiem czasu zbiorniki tracą kosmki. Jelito grube ma dużo komórek śluzowych (komórki kubkowe), znacznie więcej niż jelito cienkie. W starszych zbiornikach obserwuje się wzrost liczby komórek kubkowych. Starsze zbiorniki tracą także wygląd jelita cienkiego i zaczynają wyglądać jak odbytnica. Zmiany takie zaczynają być widoczne po kilku latach. Co to oznacza dla stanu zdrowia pacjenta?

Nas jako lekarzy zajmujących się pacjentami ze zbiornikami interesuje, czy ta tendencja zbiorników wykonanych z jelita cienkiego do upodabniania się do jelita grubego oznacza, że istnieje ryzyko rozwinięcia się w zbiorniku raka lub zapalenia specyficznego dla jelita grubego. Rzeczywiście, niektóre wstępne doniesienia sugerują, że w komórkach zbiorników kilku pacjentów pojawiły się przedrakowe zmiany. Pacjenci z polipowatością z pewnością są narażeni na polipy w zbiornikach, ale nikt nie doniósł dotąd o wystąpieniu raka. Jeśli chodzi o pacjentów z zapaleniem okrężnicy (colitis) wiemy już o syndromie „pouchitis”, który naśladuje colitis i może pojawić się w zbiorniku wkrótce po jego utworzeniu. Nie jest to jednak faktyczny nawrót zapalenia. Jak dotąd nie zanotowano nawrotu faktycznego zapalenia (colitis) w przypadku starszych zbiorników.

Z powodu teoretycznego ryzyka „raka okrężnicy”, który mógłby się rozwinąć w zbiorniku ileoanalnym, zalecamy, aby pacjenci co roku zgłaszali się na kontrolę zbiornika. Kontrola polegałaby na wykonaniu biopsji, w celu sprawdzenia, czy nie pojawiają się nieprawidłowości w budowie tkanek zbiornika, czy nie pojawiają się komórki wyściełające zbiornik, które sugerowałyby możliwość rozwoju raka. Z biegiem czasu liczba pacjentów z dojrzałymi zbiornikami wzrasta, zatem i historia zbiorników wzbogaca się. Czekaj na nowe informacje.

Via Worcester (MA) New Diversions & Stillwater-Ponca City (OK) Ostomy Outlook Feb 2000

• Pielęgnacja
• Problemy
• Irygacje
• Forum
• Chat
• Poradnie
• Artykuły