Rodzaje

Ponieważ wydalanie kału lub moczu w przypadku stomii jest niekontrolowane, osoby ze stomią muszą stale nosić specjalne worki, które są przyklejane do skóry brzucha wokół stomii.

Dwa główne typy sprzętu do zaopatrzenia stomii to:

Sprzęt dwuczęściowy

Składa się z najczęściej płaskiej płytki z otworem na stomię oraz z worka, który przymocowuje się do płytki. Płytkę przykleja się do skóry brzucha wokół stomii, a następnie do płytki przymocowuje się worek. Płytka może mieć kształt okrągły lub kwadratowy o wymiarach np. 10x10 cm, a worek średniej wielkości jest płaski i ma około 20-22 cm długości i 13-14 cm szerokości. Płytka może pozostawać na skórze do tygodnia, a worki zmienia się co ok. 3 dni.

Na obrazku płytka z otworem do przycięcia - tak, aby pasowała do rozmiaru i kształtu stomii. Obrazek przedstawia kierunek ułożenia płytki, który zaleca się przy naklejaniu płytki na skórę. Okrągły pierścień na powierzchni płytki służy do przymocowania worka.

Worek do kompletu z płytką. Okrągły pierścień służy do przymocowania do płytki. Na obrazku worek otwarty przedstawiony od strony, która przylega do skóry. Powierzchnia worka pokryta materiałem nie drażniącym skóry (np. fizeliną). Dolny otwór worka zamyka się specjalnymi klipsami lub zapinkami.

Worek zamknięty. U góry widoczny filtr, służący do przepływu powietrza i uwalniania gromadzących się w worku gazów.

Sprzęt jednoczęściowy

Składa się z worka i warstwy przylepca połączonych ze sobą. Taki worek może pozostawać na skórze do kilku dni (2-3).

Worek jednoczęściowy. Płytka i worek złączone ze sobą. Przylepiec jest chroniony warstwą papieru z wyznaczonymi okręgami do przycięcia do odpowiedniego rozmiaru. Po wycięciu otworu, odklejamy papier i przyklejamy płytkę. Na obrazku worek odpuszczalny.

Na rynku pojawiły się rozmaite kształty worków, jak zapewniają producenci, lepiej dostosowane do budowy ciała.

Worek jednoczęściowy do przycięcia. Z obu stron fizelina. Dodatkowo filtr, który nie był powszechnym rozwiązaniem w przypadku worków odpuszczalnych.

Zarówno sprzęt jednoczęściowy jak i dwuczęściowy może mieć worki zamknięte lub otwarte (odpuszczalne). Worki zamknięte stosuje się najczęściej w przypadku kolostomii i zmienia, gdy zachodzi konieczność opróżnienia worka. Worki otwarte (odpuszczalne) mają w dolnej części ujście zamykane specjalnym klipsem. Worek taki można opróżnić do toalety, bez konieczności wymiany na nowy. W przypadku ileostomii stosuje się zwykle worki otwarte, ponieważ wymagają opróżniania kilka razy na dobę.

Sprzęt synergiczny

Wprowadzony przez firmę Convatec sprzęt pośredni między jednoczęściowym i dwuczęściowym. Dostępny w wersji zamkniętej i otwartej.

Składa się z płytki i worka, ale płytka jest cienka i giętka, a worek nie ma sztywnego pierścienia. Dlatego całość jest elastyczna.

Sprzęt typu convex

W przypadku stomii płaskich lub wklęsłych można stosować sprzęt wklęsły, tzw. convex. Najczęściej występuje on w wersji dwuczęściowej. Płytka wklęsła lepiej dopasowuje się do stomii płaskiej i wklęsłej i zapewnia lepsze zabezpieczenie.

Przykład płytki typu convex. Widoczne uwypuklenie płytki bliżej otworu.

Minikapy

Małe nakładki do zabezpieczenia kolostomii. Można stosować, gdy opróżnianie jest uregulowane, np. gdy wykonuje się irygacje.

Minikap z widocznym filtrem.

Sprzęt urostomijny

różni się od sprzętu ileo i kolostomijnego tym, że worki mają specjalne zaworki u dołu do odpuszczania moczu. Można do nich dołączyć specjalny zestaw do odprowadzania moczu w nocy. Sprzęt urostomijny może być jedno lub dwuczęściowy.

Worek urostomijny z widocznym u dołu zaworkiem. Worek beżowy z fizeliną od strony przylegającej do skóry.

Worki mogą być przeźroczyste lub beżowe (choć nie każdy producent oferuje obie wersje kolorystyczne). Te przeźroczyste są wygodne w pierwszych tygodniach uczenia się swojej stomii. Pozwalają obserwować wydalany stolec lub mocz (czy np. nie zawiera krwi), a także kontrolować szczelność przylepca wokół stomii. Beżowe są bardziej dyskretne.

Zapinki

Do zamykania worków otwartych służą zapinki lub klipsy:

Trzy rodzaje zamknięć. Dwa pierwsze to plastikowe klipsy zamykające się przez zatrzaśnięcie. Trzeci to giętki pasek, przyklejany warstwą kleju (znajdującą się na pasku) do worka. Zamknięcie worka następuję przez obkręcenie wylotu worka wokół paska i zagięcie paska (ma swoje plusy).

Obecnie firmy wprowadzają nowe rodzaje zapięć. Przede wszystkim są one połączone z workiem, więc nie wypadają. Po drugie są miękkie i nie uwierają.

Przykład nowego typu zamknięcia worków, wprowadzonego przez firmę Coloplast w workach typu Hide-away.

Istnieje wiele różnych rozmiarów płytek i worków, tak że zawsze można dopasować właściwy sprzęt do każdego rodzaju stomii (każda stomia jest inna).

Każda osoba, u której wytworzono stomię, powinna zapoznać się i wypróbować różne rodzaje sprzętu, tak aby dobrać taki, który jej najlepiej odpowiada.

Lista producentów sprzętu stomijnego obecnych w Polsce znajduje się w części Producenci.

• Rodzaje sprzętu
• Akcesoria
• Producenci
• Sklepy